اختراع چیست؟

اختراع به راه حل جدید و خلاقانه برای رفع یک مشکل فنی گفته می شود و می تواند ابزار، محصول، روش یا فرآیند کاملاً جدیدی باشد و یا در قالب ارتقای یک محصول یا فرآیند از پیش موجود باشد. البته باید در نظر داشت، تنها پیدا کردن چیزی که پیش از این در طبیعت وجود داشته است، کشف محسوب می شود و صلاحیت عنوان اختراع را ندارد.

گواهینامه اختراع

پس از ثبت اختراع، به متقاضی گواهینامه ثبت اختراع داده می شود. دارنده گواهینامه اختراع، دارای حق انحصاری است و می تواند اشخاصی را که بدون اجازه وی مبادرت به ساخت، به کار گیری، عرضه برای فروش، فروش و واردات محصول و یا فرآیند ثبت اختراع شده میکنند را مورد پیگری قضایی قرار دهد.

مزایای ثبت اختراع

از جمله مهمترین مزایای ثبت اختراع عبارتند از: ۱- ثبت اختراع حقی انحصاری به دارنده میدهد که مانع سایر رقبا برای استفاده تجاری از آن اختراع می شود. ۲- دارنده میتواند با فروختن گواهی اختراع و یا دادن مجوز بهره برداری اختراعش به دیگران در ازای پول یا کسب حق امتیاز، درآمد بیشتری بدست آورد.۳ – با حمایت از اختراعات و کسب سود بیشتر هزینه های ایجاد اختراع پوشش داده می شوند. ۴- داشتن گواهی اختراع امکان موفقیت در دعاوی قانونی علیه ناقضین و تقلید کنندگان را تضمین می کند.

شرایط ثبت اختراع

اختراعی قابل ثبت است که شرایط زیر را داشته باشد:
۱- جدید باشد یعنی در پیش از تقاضای ثبت وجود نداشته باشد یعنی اگر تا قبل از تاریخ تسلیم اظهارنامه هر اطلاعاتی در مورد اختراع چه به صورت کتبی یا شفاهی و یا از طریق بکارگیری برای عموم افشا شده باشد،آن اختراع قابل ثبت نیست.
۲- خلاقانه و مبتکرانه بوده و با در نظر گرفتن دانش فنی سابق، برای فرد دارای مهارت معمولی در آن زمینه خاص فنی، بدیهی نباشد و عادی قلمداد نشود.
۳- کاربرد صنعتی داشته باشد. باید بتوان از اختراع در صنعت و تجارت استفاده کرد و تنها نباید یک پدیده تئوری باشد.

تفاوت مخترع و دارنده حق اختراع

مخترع کسی است که ایده خلاقانه اختراع به فکرش خطور می کند و آن را بارور میکند و دارنده اختراع نیز کسیست که حقوق مادی اختراع به وی تعلق دارد. در بعضی موارد این دو یکسانند ولی اغلب با یکدیگر متفاوتند. برای مثال هنگامی که مخترع گواهینامه اختراع را به شخص یا اشخاصی بفروشد، و یا زمانی که مخترع فوت کرده و گواهینامه اختراع را برای وارثین به ارث بگذارد مخترع و مالک متفاوت خواهند بود. حقوق مادی اختراعی که توسط کارمند طبق قرارداد استخدامی و یا بر اثر سفارش پدیدآمده باشد متعلق به کارفرما خواهد بود.

مهلت ارفاقی ثبت اختراع

بسیار مهم است تا قبل از تسلیم اظهارنامه ثبت اختراع، اطلاعات مربوط به آن محرمانه باقی بماند، زیرا افشای عمومی شرط جدید بودن را از بین می برد و آن را غیر قابل ثبت می کند. مگر اینکه قانون مربوطه مهلتی ارفاقی را پیش بینی کرده باشد. مهلت ارفاقی مهلتی ۶ یا ۱۲ ماهه است که از تاریخ افشای اختراع به مخترع داده می شود و در این مدت او میتواند اظهارنامه ثبت اختراع خود را تسلیم کند و افشا هیچ خللی به جدید بودن آن وارد نمیکند. و وی نسبت به دیگران برای ثبت اظهارنامه تقدم پیدا میکند.

مدت حمایت از اختراع

مدت استاندارد بین المللی برای حمایت قانونی از اختراعات، ۲۰ سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه اختراع است. و هزینه های نگهداری و تمدید گواهینامه اختراع باید هر ساله تا پایان مدت پرداخت شود. زمانیکه تکنولوژی مربوط به اختراع قدیمی بشود و محصول یا فرآیند نتواند تجاری سازی شود، مدت حمایت تجاری و اقتصادی از آن به اتمام میرسد. بنابراین مخترع می تواند هزینه های نگهداری و تمدید اختراع را پرداخت نکند و اجازه دهد مدت حمایت اختراع زودتر از ۲۰ سال منقضی شود.

ثبت بین المللی اختراع

اختراع فقط در کشور یا منطقه ای مورد حمایت قرار می گیرد که در آنجا به ثبت رسیده و گواهینامه ثبت نیز به مخترع اعطا شده باشد؛ با حمایت از اختراع ثبت شده در کشورهای مورد نظر، دارنده حق اختراع می تواند از حقوق انحصاری در آن کشورها بهره مند گردد.
به دلیل گران بودن هزینه های ثبت اختراع بسیاری کشورها باید کشور مورد نظرشان را به دقت انتخاب کنندو نکاتی را مد نظر قرار دهند ازجمله: بازارهای اصلی محصولات مشابه کدامند؟هزینه های ثبت اختراع برای هر محصول در بازار چقدر است و بودجه من به چه میزانی است؟محصول در کجا تولید خواهد شد؟رقبای اصلی در این حوزه کدامند؟ و موارد دیگری که در اکثر آنها نیاز به مشورت با یک وکیل و کارشناس وجود خواهد داشت.

لزوم مشاوره با وکیل اختراع

آماده کردن اظهارنامه ثبت اختراع و دنبال کردن آن تا زمان دریافت گواهی نامه مراحل پیچیده ای دارد. درخواست برای حمایت از اختراع به معنای: جستجو در دانش پیشین به منظور تشخیص هر دانش و اطلاعاتی است که مانع ثبت اختراع می شود. – نوشتن ادعاها و توصیفات کامل از اختراع است که شامل ترکیبی از زبان تخصصی فنی و حقوقی می باشد.– ایجاد اصلاحات ضروری در اظهارنامه ی ثبت اختراع است.
همه این جنبه ها نیاز به دانشی عمیق از قوانین ثبت اختراع و آگاهی به عملکرد اداره ثبت اختراع و رویه دادگاه ها دارد. و شدیداً توصیه میشود که مخترع و دارنده حقوق مذکور در این زمینه با وکیلی متخصص مشورت کنند.