کپی رایت چیست؟

کپی رایت در واقع حقی است که به دارنده آن اجازه کنترل بر انتشار، توزیع و هرگونه بهره برداری از محصولش را می دهد و به عبارت دیگر هیچ کس حق ندارد بدون اجازه دارنده کپی رایت، آن محصول را کپی و یا منتشر کند.

آیا در ایران کپی رایت وجود دارد؟

بله، در ایران کپی رایت وجود دارد. کپی رایت در ایران به نام های چون حق تکثیر، حق مولف یا حق پدیدآورنده اثر ادبی و هنری شناخته می شود. پس چرا فکر می کنیم که در ایران کپی رایت نداریم؟

شاید به دولیل. نخست آنکه بخاطر تخصصی بودن این شاخه از حقوق، آگاهی وکلا نسبت به آن بسیار کم است و بدین ترتیب بسیاری از دارندگان حق نیز از حق خود بی خبر می مانند. دوم آنکه، قوانین ما تنها از آثار و محصولات ایرانی حمایت می کنند و محصولات خارجی در ایران کپی رایت ندارند. بخاطر همین است که شما نرم افزارهای خارجی را حتی تا یک صدم قیمت اصلی آن می خرید.

چه چیزهای تحت حمایت کپی رایت قرار می گیرند؟

محصولات فیزیکی و دیجیتال نظیر نظیر کتاب، موسیقی، فیلم، عکس، مجسمه و هر چیزی دیگری تحت حمایت کپی رایت هستند. محصولات مدرن تر نظیر نرم افزارها و بازی های رایانه ای نیز تحت حمایت کپی رایت هستند. امروزه کپی رایت دغدغه اصلی صنایع پول ساز نظیر فیلم سازی، موسیقی، نرم افزار، خدمات اینترنتی و بازی های رایانه ای است.

آیا در کپی رایت حمایت از ایده امکان پذیر است؟

پاسخ منفی است. در کپی رایت ظاهر بیان مورد حمایت قرار می گیرد و نه ایده و مفهوم. برای نمونه، قانون از نرم افزار اسنپ حمایت می کند و کسی حق کپی برداری از اصل یا کد برنامه نویسی آن را ندارد اما ایده استفاده از خودروهای شخصی که پشتوانه طراحی نرم افزار است قابل حمایت نیست. هر کس دیگری می تواند ایده پیش گفته را در قالب نرم افزاری متفاوت پیاده سازی کند.

آیا ثبت اثر در کپی رایت لازم است؟

ثبت اثر در کپی رایت ممکن است اما بر خلاف مالکیت های صنعتی (علامت تجاری، اختراع و طرح صنعتی) الزامی نیست و با اولین انتشار، اثر مورد حمایت قانون قرار می گیرد. اما بدانید ثبت اثر مزایایی بر دارنده حق دارد و بزرگترین مزیت این است که در سند ثبت، تاریخ انتشار اثر درج می شود و هر کس که ادعا کند زودتر اقدام به تولید اثر یا نرم افزار کرده باید دلایل قوی داشته باشد.

نقش کپی رایت در کسب و کار دیجیتال

تجربه نشان داده که کپی رایت سهم بزرگی از سرمایه شرکت های فعال در حوزه تجارت الکترونیک و نرم افزار را تشکیل می دهد.

ظاهر سایت، طرح ها، مقالات، ویدیو ها، نرم افزارها و کلیه تولیداتی که مزایای رقابتی شرکت ها محسوب می شوند به نوعی قابلیت حمایت در قالب کپی رایت را دارند و همین امر لزوم آگاهی و توجه فعالان تجارت الکترونیک به آن را مهم و حیاتی می سازد.

 

نویسنده: صادق شمشیری