آییننامهٔ اجرایی تبصرهٔ (۱) مادهٔ (۱۳۴) قانون حمایت از مالکیت صنعتی
هیئت وزیران در جلسهٔ ۱۴۰۴/۷/۱۳ به پیشنهاد مشترک وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، ستاد کل نیروهای مسلح و سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و به استناد تبصرهٔ (۱) مادهٔ (۱۳۴) قانون حمایت از مالکیت صنعتی مصوب ۱۴۰۳، آییننامهٔ اجرایی تبصرهٔ یادشده را به شرح زیر تصویب کرد:
در این آییننامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار میروند:
- قانون:قانون حمایت از مالکیت صنعتی مصوب ۱۴۰۳.
- مرجع ثبت:سازمان ثبت اسناد و املاک کشور.
- سازمانهای دفاعی:ارتش جمهوری اسلامی ایران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح (با رعایت مادهٔ (۳) قانون تشکیل وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح مصوب ۱۳۶۸)، فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و سازمانها و شرکتهای تابعه و وابسته به آنها.
- کارگروه:کارگروه اختراعات دفاعی، متشکل از نمایندهٔ ستاد کل نیروهای مسلح بهعنوان رئیس کارگروه به انتخاب رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، نمایندهٔ وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح به انتخاب وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، نمایندهٔ وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به انتخاب وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، و نمایندهٔ مرجع ثبت به انتخاب رئیس مرجع ثبت.
- اختراع دفاعی:اختراع موضوع مادهٔ (۱) قانون در زمینهٔ صرفاً دفاعی و یا صرفاً امنیت ملی که با پیشنهاد مرجع ثبت به تأیید کارگروه میرسد.
- سطح انتشار:تعیین منع و یا انتشار عمومی کل یا بخشی از اطلاعات اختراع دفاعی توسط کارگروه.
- ارزیاب:کارشناسان بررسیکنندهٔ اظهارنامههای ثبت اختراعات دفاعی که با معرفی کارگروه و گذراندن دورههای عمومی و تخصصی ذیربط و اخذ گواهینامهٔ ارزیابی اختراع از مرجع ثبت، وظیفهٔ جستجوی موارد مشابه و بررسی ماهوی اظهارنامههای ثبت اختراع دفاعی را بر عهده دارند.
تسلیم و ارزیابی اظهارنامهٔ اختراع دفاعی برای اعطای گواهینامهٔ اختراع طبق ضوابط و مقررات قانون انجام میشود.
تبصره — اظهارنامههای صرفاً دفاعی که مالکیت اختراع آنها متعلق به سازمانهای دفاعی است، توسط نمایندهٔ وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح (مؤسسهٔ آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی) با حفظ شرایط محرمانگی به مرجع ثبت تسلیم میشود.
مرجع ثبت موظف است در سامانهٔ الکترونیک مالکیت صنعتی امکان ثبت اظهارنامههای اختراعاتی که واجد کاربرد دفاعی و امنیتی هستند را برای متقاضیان در زمان ثبت فراهم نماید.
مرجع ثبت موظف است پس از احراز ماهیت دفاعی اظهارنامه، یک نسخهٔ کامل از مستندات آن را ظرف (۲۰) روز از تاریخ تسلیم برای ارزیابی به کارگروه ارسال نماید. کارگروه موظف است نسبت به اعلام نظر در خصوص ماهیت دفاعی اظهارنامه و سطح انتشار آن به مرجع ثبت ظرف (۳۰) روز از زمان دریافت اقدام نماید. این مدت در موارد استثنا با ارائهٔ دلایل تا (۳۰) روز دیگر قابل تمدید است.
تبصره ۱ — در صورت عدم اعلام نظر کارگروه پس از (۳) ماه از زمان تسلیم اظهارنامه، فرآیند ثبت اختراع به حالت عادی غیردفاعی تغییر مییابد.
تبصره ۲ — اظهارنامههای موضوع تبصرهٔ مادهٔ (۲) این آییننامه که دفاعی بودن آنها توسط وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح تشخیص داده شده است، دفاعیِ غیرقابل انتشار تلقی میشوند.
در صورت تشخیص واحد نبودن اختراع توسط کارگروه، متقاضی میتواند مطابق مادهٔ (۲۴) قانون نسبت به تقسیم اظهارنامهٔ اختراع دفاعی اقدام کند. سطح انتشار اظهارنامهٔ تقسیمی توسط کارگروه تعیین میشود.
کارگروه موظف است گزارش ارزیاب را بررسی و بر مبنای آن تأیید یا رد ادعای اختراع دفاعی را به همراه سطح انتشار به مرجع ثبت اعلام نماید. مرجع ثبت موظف است نسبت به صدور گواهینامهٔ اختراع تأییدشده توسط کارگروه اقدام نماید. مرجع ثبت موظف است فقط شمارهٔ ثبت اختراع دفاعی غیرقابل انتشار را با نشانهٔ «دفاعی محرمانه» در سامانهٔ الکترونیک مالکیت صنعتی منتشر نماید.
متقاضی ثبت اختراع دفاعی میتواند تا قبل از اعلام دفاعی بودن توسط کارگروه، اظهارنامهٔ خود را مسترد نماید. استرداد پس از احراز دفاعی بودن آن، بدون مجوز کارگروه ممنوع است.
در صورت اعتراض به تصمیم کارگروه، متقاضی میتواند مطابق شرایط مادهٔ (۲۶) قانون تغییرات در چارچوب اظهارات و یا دلایل و دفاعیات خود را به مرجع ثبت ارائه نماید. مرجع ثبت، دفاعیات، ادعا و یا ادعاهای اصلاحی را برای تصمیمگیری مجدد کارگروه ارسال مینماید. کارگروه موظف است ضمن ارجاع بررسی مجدد اظهارنامه به ارزیاب دیگری بهجز ارزیاب قبلی، نسبت به اتخاذ تصمیم به همراه دو کارشناس مرتبط به انتخاب کارگروه و با حق رأی اقدام نماید. تصمیم این مرحله بهعنوان نظر قطعی تلقی میشود.
چنانچه کارگروه اظهارنامهٔ ثبت اختراع را دفاعیِ غیرقابل انتشار تشخیص دهد، کلیهٔ هزینههای ثبت طبق قانون به عهدهٔ وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح است.
اختراع دفاعی غیرقابل انتشار نباید موضوع یک اظهارنامهٔ ثبت اختراع، ثبت مدل کاربردی یا نمونه شیء مصرفی اعم از داخلی، خارجی و یا بینالمللی قرار گیرد. موارد استثنا با مجوز کارگروه امکانپذیر است.
استفاده از حقوق مادی اختراع دفاعی بر اساس موافقتنامهٔ بین سازمان دفاعی مربوط و دارندهٔ گواهینامهٔ ثبت اختراع، با رعایت اصول کلی حاکم بر قراردادها اعم از ارزشگذاری عادلانه، حق انتفاع، غیرقابل انتقال بودن حقوق معنوی ناشی از ثبت اختراع و تعیین محدودهٔ حقوق مادی، زمانی و موضوعی اختراع، با رعایت تشریفات مقرر در قانون خواهد بود.
در صورت استعلام مراجع قضایی و امنیتی در خصوص اختراعات دفاعی غیرقابل انتشار، مرجع ثبت موظف است مراتب را به نمایندهٔ وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح منعکس نماید و وزارت یادشده نتیجه را برابر قوانین و مقررات به مرجع استعلامکننده اعلام نماید.
سایر احکام مندرج در قانون، از جمله تشریفات نقل و انتقال مالکیت اختراع ثبتشده یا انتقال حقوق ناشی از اظهارنامه در دفترخانهٔ اسناد رسمی (موضوع مادهٔ ۵۸ قانون)، امکان توثیق یا سپردن گواهی اختراع بهعنوان تضمین (موضوع مادهٔ ۷ قانون) و بانکهای نگهدارندهٔ نمونههای ژنشناختی (ژنتیکی) (موضوع مادهٔ ۱۶ قانون)، برای اختراعات دفاعی با رعایت احکام قانون و این آییننامه و ضوابط امنیتی و حفاظتی و تأیید کارگروه قابل استفاده است.