استراتژی دعاوی اختراع برای مدیران حقوقی: چه تیمی تشکیل دهیم؟‌

دعاوی مربوط به اختراع با سایر دعاوی مالکیت فکری تفاوتی آشکار دارد. اختراع ماهیتاً یک موضوع فنی است. در بیشتر موارد، اختلافات حول همین جنبهٔ فنی شکل می‌گیرد. مثلاً برای یافتن پاسخ به این پرسش که آیا رقیبْ حقوق ناشی از اختراع سازمان شما را نقض کرده، باید محصول رقیب را با موضوعِ اختراع ثبت شده مقایسه کنیم. قاعدتاً مدیر‌ حقوقی یا وکیل از پس این کار برنمی‌آید. انجام این تحقیق باید توسط افراد فنی و آگاه صورت گیرد. در نتیجه، پیشبرد دعوای اختراع بدون مشاورهٔ متخصصان فنی اشتباه است.

۱. مراد از «متخصصان فنی» چیست؟

برای آن که حقوق اختراع را اِعمال کنیم، ابتدا باید حق ایجاد شده باشد. حق اختراع پس از ثبت ایجاد می‌شود. برای ثبت اختراع باید اسناد فنی اختراع را طراحی و تهیه کرد، و این وظیفهٔ مخترعان و مشاوران ثبت اختراع است. کسانی که در تنظیم توصیف و ادعای اختراع و مدیریت فرایند ثبت نقش دارند، تا حد خوبی به مسائل مربوطه آگاه‌اند و بهتر است در تیم دعاوی به عنوان مشاور فنی حضور داشته باشند. آنها اطلاعات ارزشمندی دربارهٔ اختراع شما در اختیار دارند و نظراتشان می‌تواند بر استراتژی دعوا اثرگذار باشد.

۲. آیا مدیر حقوقی و مشاور فنی برای مدیریت دعاوی اختراع کافی است؟‌

تأکید بر وجوه فنی دعوای اختراع به معنای کم اهمیت بودن وجوه حقوقی نیست. مخترعان افراد باهوشی هستند و گاهی دچار این خطای شناختی‌اند که از پس مسائل حقوقی هم برمی‌آیند. بارها دیده‌ ام که مدیران حقوقی و تیم فنی ترجیح می‌دهند که دعوا را خودشان مدیریت کنند و برای کاهش هزینه از یک وکیل غیرمتخصص برای اجرای امور بهره می‌گیرند. اصولاً نتیجه این رویکرد همیشه مطلوب نیست.

وجه حقوقی دعاوی اختراع همانند وجوه فنی آن پیچیده است. وکیل دعوای اختراع پیش از طرح و پس از طرح دعوا باید به سوالات زیادی پاسخ دهد: این که دادرسی را چگونه آغاز کند و یا مقدمات را چگونه فراهم نماید. مثلاً آیا بدواً دستور موقت بگیرد یا اظهارنامه ارسال کند، چه مسائلی را در دعوا مطرح کند و کدام مسائل را ناگفته بگذارد. مسائلی از این دست، نیازمند تجربه و شناخت کافی از مسیر دادرسی و آشنایی با رویکرد قاضی پرونده است. در نتیجه، تجربه مولفهٔ بسیار مهمی است که در اختیار وکلای متخصص است. آسان‌ترین طرف‌های دعوا برای ما آن‌هایی‌اند که توسط وکلای غیرمتخصص راهبری می‌شوند.

۳. جمع‌بندی

هنر مدیر حقوقی این است که ارتباطات میان مشاوران فنی و وکلای متخصص را تسهیل کند و دعوا را در راستای اهداف سازمانی به پیش ببرد. توصیه می‌کنم که تیم دعاوی اختراع دست‌کم از سه نفر تشکیل شود:

۱-مدیر حقوقی

۲-وکیل متخصص دعاوی اختراع

۳- مشاور فنی